İstanbul Macerası (Стамбульское путешествие)
Diyalog
Karakterler:
- Anna ve Maxim: Turist çift.
- Mehmet: Yoldan geçen biri.
- Taksici: İstanbul şoförü.
- Ayşe: Otobüsteki teyze.
Bölüm 1: Meydanda
- Anna: Aşkım, galiba kaybolduk. Harita çalışmıyor.
- Maxim: Dur, şu adama soralım.
- Maxim: Affedersiniz abi, bakabilir misiniz?
- Mehmet: Tabii gençler, buyurun. Yardımcı olabilir miyim?
- Maxim: Biz Galata Kulesi’ne gitmek istiyoruz. Çok uzak mı?
- Mehmet: Ooo, yürüyerek biraz zor. Siz şimdi Sultanahmet’tesiniz.
- Anna: Peki, en hızlı nasıl gideriz?
- Mehmet: Tramvaya binebilirsiniz. Eminönü durağında inin.
- Maxim: Sonra ne yapacağız?
- Mehmet: Oradan köprüyü geçin ve yokuş yukarı yürüyün.
- Anna: Çok teşekkürler abi!
- Mehmet: Rica ederim, iyi gezmeler!
Bölüm 2: Taksi Yolculuğu
- Maxim: Yokuş mu? Hava çok sıcak. Taksi tutalım mı?
- Anna: Tamam, bak bir tane geliyor!
- Maxim: Taksi! Boş musunuz?
- Taksici: Boşum, buyurun. Nereye?
- Maxim: Galata Kulesi’ne gitmek istiyoruz.
- Taksici: Tamam, binin bakalım. Trafik var ama gideriz.
- Anna: Ne kadar tutar acaba?
- Taksici: Taksimetre ne yazarsa o, abla. Yaklaşık yüz elli lira.
- Maxim: Lütfen taksimetreyi açın.
- Taksici: Tamam beyefendi, açtım.
- Anna: Bak, köprüden geçiyoruz. Manzara harika!
- Taksici: İstanbul dünyanın en güzel şehri, değil mi?
- Maxim: Evet, çok etkileyici.
- Taksici: Geldik. Yol kapalı, burada inmeniz lazım.
- Maxim: Borcumuz ne kadar?
- Taksici: Yüz altmış lira.
- Maxim: Buyurun, hayırlı işler.
- Taksici: Eyvallah, size de iyi eğlenceler.
Bölüm 3: Otobüste
- Anna: Çok yoruldum. Otele otobüsle dönelim mi?
- Maxim: Tamam, 9T hattı geçiyor buradan.
- Maxim: (Kartı basar)
- Maxim: Eyvah! Yetersiz bakiye!
- Anna: Ne yapacağız? Nakit geçmiyor.
- Ayşe: Sorun değil evladım, ben sizin için basarım.
- Maxim: Gerçekten mi? Çok naziksiniz. Buyurun parası.
- Ayşe: Kalsın evladım, misafirsiniz.
- Anna: Çok sağ olun teyze. Oturabilir miyiz?
- Ayşe: Tabi gelin, yanım boş. Nerelisiniz?
- Maxim: Rusya’dan geliyoruz.
- Ayşe: Maşallah, Türkçeniz çok güzel. Burada mı yaşıyorsunuz?
- Anna: Hayır, sadece tatil için geldik.
- Ayşe: İstanbul’u sevdiniz mi?
- Maxim: Çok sevdik, ama biraz kalabalık.
- Ayşe: Öyle evladım, taşı toprağı altın ama kalabalık.
- Anna: Biz Beşiktaş’ta ineceğiz. Daha var mı?
- Ayşe: İki durak sonra. Ben de orada inceğim.
- Maxim: Harika, size eşlik edelim.
- Ayşe: Memnun oldum evlatlarım. Hoş geldiniz tekrar.
- Anna: Hoş bulduk, teyze!
Грамматический разбор: Ключевые темы турецкого языка
В турецком языке порядок слов обычно SOV (Подлежащее — Дополнение — Сказуемое). Глагол всегда стоит в конце.
1. Настоящее продолженное время (Şimdiki Zaman: -iyor)
Это самое частое время в живой речи. Оно используется для действий, происходящих прямо сейчас.
- Формула: Корень глагола +
(ı/i/u/ü)yor+ личный аффикс. - Примеры из текста:
- Çalışmıyor (Çalış-mı-yor): Не работает. (
-mı— отрицание). - Geliyor (Gel-i-yor): Приходит/едет (такси).
- İstiyoruz (İst-e-yor-uz): Мы хотим. (Обратите внимание:
eв корнеisteменяется наiпередyor). - Yaşıyorsunuz (Yaşa-yor-sunuz): Вы живете.
- Çalışmıyor (Çalış-mı-yor): Не работает. (
2. Падежная система (İsmin Halleri)
В турецком 6 падежей. В диалоге мы встретили самые важные:
- Направительный падеж (-а / -е): Куда?
- Kule-ye (к башне), Sultanahmet-te-siniz (вы в Султанахмете — здесь местный падеж
-de).
- Kule-ye (к башне), Sultanahmet-te-siniz (вы в Султанахмете — здесь местный падеж
- Исходный падеж (-dan / -den): Откуда?
- Rusya’dan (из России), buradan (отсюда).
- Винительный падеж (-ı / -i / -u / ü): Кого? Что? (Конкретный объект).
- Köprüyü geçin (Перейдите [этот конкретный] мост).
- Taksimetreyi açın (Откройте таксометр).
3. Модальность: Желание и Возможность
Как вежливо попросить или сказать о намерении.
- Желательное наклонение (-alım / -elim): “Давай сделаем”.
- Soralım (Давай спросим), binelim (давай сядем/сядемте), bakalım (давай посмотрим).
- Возможность (-abil / -ebil): “Могу”.
- Yardımcı olabilir miyim? (Могу ли я быть помощником?).
- Oturabilir miyiz? (Можем ли мы присесть?).
4. Повелительное наклонение (Emir Kipi)
В турецком оно часто используется как вежливая инструкция (в форме “Вы”).
- Формула для “Вы”: Корень +
-(y)ın / -(y)in. - Примеры из текста:
- Bakın (Посмотрите), İnin (Выходите/Спускайтесь), Geçin (Проходите/Пересекайте), Açın (Откройте).
5. Конструкция “У меня есть / нет” (Var / Yok)
В турецком нет глагола “иметь”, вместо него используются слова “присутствует” и “отсутствует”.
- Trafik var (Пробки есть).
- Yanım boş (Место рядом со мной пустое — досл. “моя сторона пуста”).
- Nakit geçmiyor (Наличные не проходят — здесь глагол, но по смыслу заменяет отсутствие опции).
6. Аффиксы принадлежности и личные аффиксы
Это то, что делает слова длинными.
- Aşk-ım (Любовь моя).
-ım= мой. - Borc-umuz (Наш долг).
-umuz= наш. - Türkçe-niz (Ваш турецкий).
-niz= ваш. - Misafir-siniz (Вы есть гости).
-siniz— аффикс “вы” для существительных.
7. Причастия и устойчивые выражения
- Geldik (Мы пришли/приехали). Прошедшее категоричное время на
-di. - Hoş geldiniz (Добро пожаловать). Дословно: “Приятно вы пришли”.
- Hoş bulduk (Рады быть здесь). Дословно: “Приятно мы нашли”.
