Hayat Pahalılığı ve Gelecek Kaygısı

Диалог между двумя старыми друзьями, Мехметом и Селимом, которые встречаются в стамбульской кофейне.

Этот диалог охватывает все аспекты современной турецкой экономики: от стоимости аренды и бензина до цен на продукты и стратегий выживания. В тексте используется живой, современный турецкий язык с актуальными терминами (например, asgari ücret, zam, geçim sıkıntısı).

Актуальные слова и фразы

Сценарий: Hayat Pahalılığı ve Gelecek Kaygısı (Дороговизна жизни и тревога о будущем)

Место действия: Уютная кофейня в районе Кадыкöy, Стамбул.

Персонажи:

1. Мехмет: Работает в частном секторе, женат, один ребенок.
2. Селим: Фрилансер (графический дизайнер), холост, ищет способы переехать в пригород.

1. Mehmet: Selam Selim, hoş geldin dostum. Ne zamandır görüşemedik.
2. Selim: Hoş bulduk Mehmet. Vallahi sorma, iş güç peşinde koşmaktan nefes alamıyoruz.
3. Mehmet: Haklısın. Ee, ne içersin? Ben bir sade Türk kahvesi söyledim.
4. Selim: Ben de bir Americano içeyim bari. Ama fiyatlara baktın mı?
5. Mehmet: Baktım maalesef. Geçen ay 40 liraya içtiğimiz kahve şimdi 75 lira olmuş.
6. Selim: Şaka gibi gerçekten. Her hafta etiketler değişiyor.
7. Mehmet: Sadece kahve olsa iyi. Sabah markete uğradım, iki poşet bir şey aldım, 800 lira verdim.
8. Selim: Neler aldın ki o kadar tuttu?
9. Mehmet: Temel şeyler abi… Peynir, zeytin, bir koli yumurta, biraz da deterjan.
10. Selim: Peynirin kilosu ne kadar olmuş?
11. Mehmet: Kaliteli bir beyaz peynir 300 liradan başlıyor. Eski kaşarı söylemiyorum bile.
12. Selim: İnanılmaz. Hatırlıyor musun, birkaç yıl önce bu parayla haftalık mutfak alışverişi yapardık.
13. Mehmet: Hem de nasıl. Şimdi ise kasaba girmeye korkar olduk.
14. Selim: Kıyma kaç para şu an?
15. Mehmet: En ucuz yerde 450-500 lira arası. Bonfile falan artık hayal oldu.
16. Selim: Bizim gibi orta halli insanlar için et yemek lüks haline geldi.
17. Mehmet: Kesinlikle. Ee, senin işler nasıl gidiyor? Tasarım projeleri devam mı?
18. Selim: Devam ama müşteri bulmak zorlaştı. İnsanlar önce karnını doyurmaya çalışıyor, reklama para ayırmıyorlar.
19. Mehmet: Freelance çalışmanın da zorluğu bu işte. Gelirin sabit değil.
20. Selim: Öyle. Bir ay çok iyi kazanıyorum, öbür ay tık yok. Ama giderler hep sabit ve artıyor.
21. Mehmet: Kira ne durumda senin? Ev sahibi zam yaptı mı?
22. Selim: Yapmaz mı? “Yasal sınır %25” diyorlardı ama kimse dinlemiyor.
23. Mehmet: Ne kadar istedi?
24. Selim: 10 bin liradan 25 bin liraya çıkardı. “İşine gelirse” diyor.
25. Mehmet: Yuh! 25 bin lira bir kira için çok fazla değil mi?
26. Selim: İstanbul’un merkezi yerlerinde artık bu fiyatlar normalleşti Mehmet.
27. Mehmet: Bizim mahallede de benzer durum var. Yeni taşınanlar 30 bin ödüyor.
28. Selim: Asgari ücretin 17 bin lira olduğu bir ülkede 25-30 bin lira kira nasıl ödenir?
29. Mehmet: Ödenemez zaten. İnsanlar artık iki-üç kişi aynı evde kalıyor.
30. Selim: Ya da ailelerinin yanına dönüyorlar.
31. Mehmet: Ben de ek iş aramaya başladım biliyor musun?
32. Selim: Ciddi misin? Senin maaşın fena değildi sanki?
33. Mehmet: Maaşım fena değil ama çocuk okuyor, faturalar birikti.
34. Selim: Doğalgaz faturası ne geldi en son?
35. Mehmet: Geçen ay 2 bin 500 lira. Havalar da pek soğuk değildi üstelik.
36. Selim: Elektrik, su, internet derken sadece faturalar 5 bin lirayı buluyor.
37. Mehmet: Aynen öyle. Bir de ulaşım masrafı var. Arabaya biniyor musun hala?
38. Selim: Çok az. Benzinin litresi 40 lirayı geçti. Depoyu doldurmak servet değerinde.
39. Mehmet: Ben arabayı satmayı bile düşündüm bir ara. Ama çocukla zor oluyor.
40. Selim: Toplu taşıma da ucuz değil ki. Marmaray, metrobüs her gün gidiş geliş dünya para.
41. Mehmet: Geçen gün berbere gittim, sadece saç kesimi 300 lira olmuş.
42. Selim: Ben artık evde kendim tıraş oluyorum, tasarruf tedbirleri!
43. Mehmet: Güldürme beni abi, ama haklısın. Her şeyden kısmak zorundayız.
44. Selim: Kıyafet fiyatlarına baktın mı hiç? Bir pantolon bin lira olmuş.
45. Mehmet: Evet, geçen gün oğluma spor ayakkabı alalım dedik, en ucuzu 2 bin 500 lira.
46. Selim: Eskiden “biriktirir alırız” derdik, şimdi biriktirene kadar fiyatı iki katına çıkıyor.
47. Mehmet: En büyük sorun bu: Enflasyon. Para değerini çok hızlı kaybediyor.
48. Selim: Peki ne yapacağız Mehmet? Böyle nereye kadar gider?
49. Mehmet: Bilmiyorum Selim. İnsanlar farklı seçenekler aramaya başladı.
50. Selim: Mesela?
51. Mehmet: Bazıları Ege’ye, küçük kasabalara yerleşiyor. “Kendi bahçemi ekerim” diyor.
52. Selim: Ben de onu düşünüyorum aslında. İstanbul artık yaşanmaz bir hal aldı.
53. Mehmet: Ama orada da iş imkanı kısıtlı. Senin için avantajlı, uzaktan çalışabiliyorsun.
54. Selim: Evet, tek avantajım o. Ama orada da internet altyapısı sorun olabilir.
55. Mehmet: Doğru. Bir diğer seçenek de yurt dışı tabii. Gençlerin çoğu gitmek istiyor.
56. Selim: Bizim yaştan sonra zor be Mehmet. Dil bilmek lazım, düzen kurmak lazım.
57. Mehmet: Haklısın. Ama bazen “çocuğun geleceği için değer mi?” diye sormadan edemiyorum.
58. Selim: Eğitim masrafları ne kadar senin oğlanın? Özel okul mu?
59. Mehmet: Yok, devlet okulu ama yardımı, kırtasiyesi, servisi derken özel okul gibi masraf çıkıyor.
60. Selim: Servis ücretleri de arttı değil mi?
61. Mehmet: Hem de nasıl! Aylık 2 bin lira sadece servis.
62. Selim: İnanılır gibi değil. İnsanlar resmen hayatta kalma mücadelesi veriyor.
63. Mehmet: Az önce dışarıda bir lokantanın menüsüne baktım, bir porsiyon döner 350 lira.
64. Selim: Dışarıda yemek yemek artık sadece özel günlerde yapılacak bir aktivite oldu.
65. Mehmet: Eskiden hafta sonu ailecek dışarı çıkardık, şimdi parkta çekirdek çitliyoruz.
66. Selim: O da bir keyif ama insanın canı bazen değişiklik istiyor.
67. Mehmet: Tabii ki. Sosyal hayatımız sıfıra indi. Sinema bileti bile 200 lira.
68. Selim: Netflix aboneliğine bile zam geldi geçen gün.
69. Mehmet: O bari kalsın, tek eğlencemiz o evde.
70. Selim: Peki şirketinizde maaş artışı yapacaklar mı bu yıl?
71. Mehmet: %40 yapacaklarını söylüyorlar ama gerçek enflasyon %100’ün üzerinde.
72. Selim: Yani aslında maaşın artmıyor, reel olarak azalıyor.
73. Mehmet: Kesinlikle. Alım gücü düştükçe psikolojimiz de bozuluyor.
74. Selim: Sürekli hesap kitap yapmaktan yorulduk. “Bunu alırsam diğerine param kalır mı?”
75. Mehmet: Aynen. Geçen gün temizlik malzemesi alırken markasız ürünlere baktım ilk defa.
76. Selim: Ben artık hep öyle yapıyorum. Marketlerin kendi markaları daha hesaplı oluyor.
77. Mehmet: Deterjan, şampuan, sabun… Hepsi ateş pahası.
78. Selim: Bir de teknolojik ürünler var. Telefonun bozulsa yandın.
79. Mehmet: Geçen hafta benim telefonun ekranı kırıldı, tamiri için 4 bin lira istediler.
80. Selim: Yenisini alsan en düşüğü 15-20 bin liradan başlıyor zaten.
81. Mehmet: İkinci el piyasası bile uçmuş durumda.
82. Selim: İnsanlar artık eşyalarını tamir ettirip kullanmaya çalışıyor, eski günlerdeki gibi.
83. Mehmet: Aslında bu tüketim çılgınlığının bitmesi iyi ama zorunluluktan olması kötü.
84. Selim: Haklısın. Seçeneklerimiz daralıyor. Ya çok çalışıp az tüketeceğiz ya da şehri terk edeceğiz.
85. Mehmet: Sen ciddi ciddi gitmeyi düşünüyor musun kasabaya?
86. Selim: Evet, Çanakkale taraflarında küçük bir yer bakıyorum.
87. Mehmet: Orada kiralar nasıl?
88. Selim: Buranın üçte biri fiyatına bahçeli ev bulabilirim.
89. Mehmet: Kulağa çok hoş geliyor. En azından stresin azalır.
90. Selim: Kesinlikle. Domatesimi, biberimi kendim yetiştiririm belki.
91. Mehmet: Belki biz de bir gün senin yanına taşınırız.
92. Selim: Her zaman beklerim dostum, başımın üstünde yeriniz var.
93. Mehmet: Sağ ol Selim. Kahveler de geldi bu arada.
94. Selim: Afiyet olsun. Bak, bu kahvenin tadını çıkaralım, 75 lira verdik sonuçta!
95. Mehmet: (Gülerek) Doğru söylüyorsun, her yudumu kıymetli.
96. Selim: Hayat her şeye rağmen devam ediyor Mehmet, bir yolunu bulacağız.
97. Mehmet: Bulacağız elbet. Umutsuzluğa kapılmak yok.
98. Selim: Önemli olan sağlık ve dostluk. Para bir şekilde hallolur.
99. Mehmet: Öyle abi. Haydi şerefe, daha güzel günlere.
100. Selim: Şerefe dostum, her şey gönlünce olsun.